Loading Go-LX...
View Full Image
संवेदनशील Rajasthan A2 दूध
Nagori गाय
नागोरी
मारवाडचे धावणारे बैल.
मूळ प्रदेश: नागौर, जोधपूर, जयपूर
Photo: Wikimedia Commons contributors · CC BY-SA
दैनिक दूध (कमाल)
2–4 L
प्रति वेताळ दूध (~300 दिवस)
500–1,200 L
प्रौढ वजन
300–450 kg
विशिष्ट वैशिष्ट्ये
रोम/त्वचा: पांढरा; बैलांच्या मानेवर व खांद्यांवर करडी छटा.
- उंच, बारीक, ऍथलेटिक शरीर
- लांब चेहरा, सडपातळ मान
- लायर-आकार शिंगे वर व बाहेर वळलेली
- मजबूत, कठोर खूर
स्वभाव आणि उपयोग
- उत्कृष्ट धावणारा मसुदा — हलक्या ओझ्यासाठी वेगवान बैल
- गायी मध्यम दूध देतात
- उष्णता व दुष्काळ सहनशील
इतिहास आणि वंशावळ
नागौरी ऐतिहासिकदृष्ट्या मारवाडी व्यापाऱ्यांसाठी पसंतीचे बैल होते ज्यांना राजस्थानभरच्या व्यापारी मार्गांसाठी वेगवान गाडी जनावरांची गरज होती. जात थरपारकर व हरियाणाशी वंश सामायिक करते. संवर्धन प्रयत्न मर्यादित आहेत; राजस्थान पशुपालन विभाग एक लहान केंद्रक कळप राखते.
Nagori का महत्त्वाची आहे
नागोरी राजस्थानच्या त्या सांस्कृतिक स्मृतीचा भाग आहे जेव्हा बैल — ट्रॅक्टर नव्हे — शेती आणि वाहतुकीचा कणा होते. नागोरीचे संरक्षण भारताच्या वाळवंटी कृषी ज्ञानाचे संरक्षण आहे.
Nagori cow price in India
Typical milking cow
₹40,000 – 90,000
Healthy, regular yield
Elite / registered lines
₹1,50,000 – 3,00,000
High yield, pedigreed
Prices depend heavily on lactation stage, milk yield, and breed purity. Elite lines with verified pedigrees fetch premium rates.
Monthly maintenance cost
Feed
₹3,000 – 4,500
Vet + vax
₹300 – 600
Approx. total
₹3,800 – 5,500
Indigenous zebu breeds are extremely hardy with natural resistance to tropical diseases and ticks, keeping vet bills to a minimum. Feed cost can be reduced with open grazing access.
A2 milk
Is Nagori cow milk A2?
Yes. Nagori produces A2 beta-casein milk by genetics — like all pure indigenous Indian (Bos indicus) breeds.
- Naturally easier to digest for people sensitive to A1 milk
- High in A2 beta-casein protein, free from BCM-7 peptide
- Associated with traditional wellness and higher fat content in native milk
How to verify
Always buy from verified breeders, check the physical traits (prominent hump, dewlap, convex forehead), or request a DNA test report from a certified lab.
Nagori vaccination schedule
Standard DAHD / ICAR schedule for indigenous Indian dairy cattle. Always confirm timing with your local vet.
| First dose | Vaccine | Cadence |
|---|---|---|
| 4 months onwards | FMD (Foot & Mouth Disease) | Every 6 months |
| 6 months onwards |
Compare Breeds
Select any two indigenous breeds to compare side-by-side.
| Feature | Nagori | Gir |
|---|---|---|
| Origin | Rajasthan | Gujarat |
| Daily Milk Yield | 2–4 L | 8–12 L |
| Lactation Yield | 500–1,200 L | 1,800–3,500 L |
| Milk Fat % | — | 4.5–5.0% |
| Adult Weight | 300–450 kg | 380–475 kg |
| Status | Vulnerable | Stable |
| Coat Color | पांढरा; बैलांच्या मानेवर व खांद्यांवर करडी छटा. | चमकदार लाल किंवा लाल-पांढरा ठिपकेदार; कधीकधी शुद्ध पांढरा. लाल-पिवळ्या रंगाचे मुख. |
| Milking Price | ₹40,000 – 90,000 | ₹50,000 – 1,20,000 |
| Maintenance | ₹3,800 – 5,500/mo | ₹4,500 – 7,000/mo |
